W roku 2021 w ramach zaleceń PROCAM dla sadownictwa bez zmian udostępniamy Państwu:
Komunikat Sadowniczy PROCAM z dnia 02.04.2021
- KOMUNIKATY SMS – będą wysyłane tylko do osób, które są aktywnymi klientami PROCAM. Chęć dopisania siebie lub uaktualnienia upraw można zgłaszać u sprzedawców PROCAM.
SMS-y staramy się wysyłać tematycznie dla konkretnych upraw. - KOMUNIKATY VIDEO – będą nagrywane osobno dla jagodników, oraz osobno dla sadów. Komunikaty będą umieszczane m.in. na stronie https://horti.procam.pl/komunikaty a także na naszym kanele https://www.facebook.com/horti.procam/
- KOMUNIKATY MAILOWE – mogą być wysyłane do osób, które zadeklarowały chęć otrzymywania z takich informacji. Komunikaty (po) będą umieszczane także na stronie https://horti.procam.pl/komunikaty
- FACEBOOK – zachęcamy do obserwowania informacji na https://www.facebook.com/horti.procam/
- DOSTĘP DO WSKAZAŃ POGODOWYCH – https://horti.procam.pl/mapa-stacji. Dostęp do tak dużej ilości stacji i’Metos jest możliwy dzięki połączeniu sił przez PROCAM, BAYER i STOWARZYSZENIE INTEGROWANEJ PRODUKCJI OWOCÓW „PODKARPACIE”.
- ZESZYTY TECHNOLOGICZNE dla poszczególnych upraw – w tej chwili aktualizujemy zeszyty technologiczne. Niebawem ukażą się na stronie internetowej https://horti.procam.pl/uprawy.
ZALECENIA NA NJAJBLIŻSZY OKRES
NAWOŻENIE DOGLEBOWE
Wszystkie gatunki
Najważniejsze w prawidłowym nawożeniu jest prawidłowe jego zaplanowanie. Wiele osób, zwłaszcza przy wiosennej pogodzie, zbyt wcześnie startuje z azotowym nawożeniem doglebowym. Podając nawozy wieloskładnikowe zapewniamy im dobre rozpuszczenie się zawartych w nich składników pokarmowych, ale zawarty w nich azot, często zostaje zmarnowany (np. wypłukany). Takie podejście często prowadzi do nadmiernych strat azotu, zwłaszcza, jeśli nie stosujemy dawek dzielonych. Szybciej wchodzimy z nawożeniem wieloskładnikowym na plantacje jagodowe niż drzewiaste. W przypadku stosowania nawozów wieloskładnikowych NPK, przez osoby mało cierpliwe lepiej jest korzystać z nawozów opartych na formach azotu innych niż azotanowe. Do takich nawozów z gamy bezchlorkowych zaliczamy: ELIXIR Supreme 12-12-17, Pro Horti Complex 9-8-18, Eurofertil Top -30 Horti 5-10-15 Eurofertil 33 N-Process 8-8-17.
W przypadku wyboru nawozów opartych tak na azocie azotanowym jak i amonowym zalecamy wstrzymać się z nawożeniem do stosowania w okresie tuż przedkwitnieniowym. Pierwsza DAWKA nawozu BLAUKORN Premium 15-3-20 lub BLAUKORN Clasic 12-12-17 lub zawierający dodatkowo inhibitor nitryfikacji DMPP NovaTec Premium 15-3-20 lub NovaTec Clasic 12-12-17 w zależności od zasobności gleb i spodziewanego plonu dla wszystkich gatunków sadowniczych powinna oscylować w ilości 200-400 kg/ha. W przypadku rozsiewu na całą powierzchnię standardem jest 400kg/ha jako dawka startowa. Zachęcamy jednak do wykonywania nawożenia z uwzględnieniem zasobności gleby w składniki pokarmowe (analiza).
Przy zakładaniu nowych nasadzeń polecamy dwa rozwiązania: Basacote 6M lub Top Substra. Oba produkty ze względu na bezpieczeństwo stosowania, polecane są do stosowania bezpośrednio w strefę systemu korzeniowego świeżo sadzonych roślin w dawce 50g/dołek (dwa płaskie pudełka od zapałek). Wybrany nawóz należy wymieszać z glebą i obsypać sadzone drzewko. UWAGA – NIE STOSOWAĆ BEZ WYMIESZANIA Z GLEBĄ!
Na glebach o niskim poziomie próchnicy warto pomyśleć o nawożeniu organicznym. Do tego celu przydatny jest produkt Fertil / Bioilsa zawierający 12,5% azotu i 40% węgla organicznego. Polecaną dawką jest 500 kg/ha. Produkt polecany posypowo zwłaszcza na młodych plantacjach, gdzie można dawkować go punktowo na glebę w obrębie korzeni. Można także pomyśleć o nawożeniu mineralno-organicznym w postaci produktu Belfrutto – Jest to doglebowy, organiczno-mineralny nawóz NPK (MgS) 6-10-15 (5-5) z borem (B), żelazem (Fe), cynkiem (Zn), z niską zawartością chlorków. Przeznaczony jest do nawożenia m.in. sadów. Dodatek organiczny sprzyja lepszemu pobieraniu składników nawozu oraz zwiększeniu kompleksu sorpcyjnego gleby.
W celu poprawy właściwości próchnicznej gleb poleca się stosowanie doglebowo w postaci oprysku lub podlewania Bio-Gen Rewital Pro+ (1 L/ha) który dodatkowo można połączyć z preparatem Apol-Humus lub Humistar (5-20 L/ha). Bio-Gen Rewital Pro+ zwiększa udział w glebie właściwych szczepów bakterii wpływających na życie biologiczne gleby i przyswajalność uwalnianych z gleby pierwiastków pokarmowych. Miejsca w którym był stosowany wykazują większą zawartość próchnicy na skutek szybszego rozkładu materii organicznej. Natomiast Apol-Humus i Humistar zawierające kwasy humusowe i fulwowe są swego rodzaju produktem rekompensującym braki nawożenia obornikiem.
Do moczenia korzeni przed sadzeniem i do podlewania roślin można także użyć nawozu stymulującego Fertiactyl Starter w stężeniu 0,5-1%.
NAWOŻENIE WAPNIEM w okresie wiosennym jest obarczone rywalizacją tego pierwiastka i ryzykiem jego uwsteczniania się zwłaszcza, jeśli w bliskim okresie będzie stosowanie nawożenie fosforowe, albo nawożenie obornikiem. Z tego powodu dla osób, które nie zastosowały jesienią nawożenia wapniowego, są to ostateczne chwile do stosowania tego rodzaju nawozów. Właściwe pH gleby decyduje o właściwym pobieraniu składników pokarmowych, a rokrocznie podawane dobre wapno w niewielkich ilościach jest gwarancją występowania w glebie łatwo dostępnych i przyswajalnych przez roślinę kationów wapnia. Z tego powodu polecamy, aby każdego roku jesienią (ewentualnie bardzo wczesną wiosną) stosować około 400 kg nawozu Czarna Kreda lub Atri-Gran lub nawozu z dodatkowym działaniem biostymulującym Physiomax 975. Tego typu działanie dostarczy glebie świeżych łatwo dostępnych form wapnia, których dalsze pobieranie w okresie okołokwitnieniowym przez drzewa z gleby jest znaczące dzięki tzw. pompie auksynowo-wapniowej. Czarna Kreda jest historycznie młodsza i z dodatkiem węgla organicznego oraz kwasów próchnicznych – im młodsze są pokłady kredy tym ich rozpuszczalność uznawana jest za lepszą.
PORZECZKA CZARNA
Z uwagi na chwiejną opłacalność uprawy i biorąc pod uwagę stosunkowo niską wrażliwość na chlorki tej uprawy, można wykorzystać nawozy chlorkowe np. PROFOSKA w ilości 250 kg/ha.
Jednak z uwagi na dobre prognozy cenowe porzeczki czarnej na 2021 rok, warto zadbać o kondycje roślin stosując w okresie wiosny nawozy bezchlorkowe np. Elixir Supreme 12-12-17, ProHorti Complex 9-8-18, Eurofertil lub Blaukorn Premium 15-3-20 – zwłaszcza na młodych i innych zadbanych plantacjach. Zawartość w tych nawozach siarki pochodzącej z siarczanu potasu, poprawia gospodarkę azotem. W efekcie odżywianie bezchlorkowymi nawozami NPK daje lepsze rezultaty.
Kolejna dawka nawozowa będzie polecane dopiero po zawiązaniu się owoców.
TRUSKAWKI
Zalecamy, aby zastosować 200-250 kg/ha jednego z bezchlorkowych nawozów NPK np. Elixir Supreme 12-12-17, Blaukorn Clasic 12-12-17, Eurofertil, ProHorti Complex 9-8-18 lub NovaTec Premium 15-5-20 lub NovaTec Clasic 12-12-17.
W przypadku rozkładania włókniny lub słomy, warto do nawożenia wybrać nawóz NOVATEC z uwagi na jego dłuższy okres działania azotu dzięki zastosowaniu inhibitora nitryfikacji DMPP hamującego przechodzenie azotu amonowego w azotanowy. Całość takiego nawozu można wysiać w jednej dawce i wymieszać z glebą przed jej przykryciem słomą, folią lub włókniną.
POLECAMY także na wilgotną glebę oprysk BiogenREWITAL 1 l/ha + ApolHumus lub Humistar w dawce 5-10 l/ha (na glebach słabych 20 l/ha).
MALINA JESIENNA, MALINA LETNIA, AGREST, PORZECZKA CZERWONA
NAWOŻENIE DOGLEBOWE - zastosować 250 kg/ha bezchlorkowego nawozu NPK np. Blaukorn Premium 15-3-20, NovaTec Premium 15-3-20, Elixir Supreme 12-12-17, Eurofertil lub ProHorti Complex 9-8-18. Można także zamiennie zastosować nawożenie mineralno-organiczne w postaci produktu Belfrutto.
POLECAMY (tak jak w uprawie truskawek) na wilgotną glebę oprysk BiogenREWITAL 1 l/ha + ApolHumus lub Humistar w dawce 5-10 l/ha (na glebach słabych 20 l/ha). Zabieg taki stanowi ekwiwalent nawożenia materią organiczną, poprawia życie biologiczne i funkcjonowanie systemu korzeniowego roślin.
NAWOŻENIE POZAKORZENIOWE (oprysk)
W naszych zaleceniach omawiane są trzy warianty technologiczne:
1) Technologia nawożenia AVALON
Kompleksowe rozwiązanie AVALON zostały opracowane dla SADÓW ZIARNKOWYCH i dla SADÓW PESTKOWYCH. Koszt nawożenia sadów w okresie pełni owocowania, pozostających w wysokiej kulturze plonotwórczej w tej technologii stanowi groszowe wartości/kg owoców.
ROZWIĄZANIE POZWALA ZABEZPIECZYĆ NAWOZOWO UPRAWY PRZEZ CAŁY SEZON. JEDNORAZOWY ZAKUP PAKIETU UŁATWIA TAKŻE SPRAWY ZAKUPOWE W DOBIEZAGROŻEŃ KORONAWIRUSEM i UTRUDNIEŃ W DOSTAWACH i DOSTĘPNOŚCIACH WIELU PRODUKTÓW.
JABŁOŃ, GRUSZA, CZEREŚNIE, MORELE, WIŚNIE, BRZOSKWINIE, ŚLIWA
W zależności od rozwoju wegetacji w przyszłym tygodniu w wielu cieplejszych lokalizacjach będzie można rozważać stosowania AVALON start wegetacji.
AVALON start wegetacji – zawiera azot (N) fosfor (P) i potas (K).
Technologia została już mocno sprawdzona tak pod kątem WYSOKIEJ SKUTECZNOŚCI, bezpieczeństwa stosowania, mieszalności ze środkami ochrony roślin a także pod kątem trwałości mieszaniny zbiornikowej tak środka ochrony jak i nawozu.
AVALON start wegetacji w przypadku uszkodzeń prozowych warto jest połączyć ze stymulacją ImPROver 0,5-1 l/ha. Należy pamiętać, aby AVALON start wegetacji NIE ŁĄCZYĆ z produktami miedziowymi! Mieszanina co prawda wizualnie wygląda stabilnie, ale chemicznie jest już zmieniona.
AVALON można wykorzystać także w uprawie porzeczek. Porównując fazy fenologiczne wielkość i ilość opakowań w pakiecie, wydaje się, że AVALON Pestka będzie lepszą propozycją.
2) Tradycyjna technologia nawożenia pozakorzeniowego (dolistnego)
Na początku wegetacji, ale w okresie już wyraźnego ulistnienia dla lepszego startu i dalszego rozwoju oraz dla podniesienia mrozoodporności należy zasilić sady i jagodniki: ProHorti Zn+B (4,0 kg/ha) w połączeniu w przypadku tradycyjnego przebiegu pogody z ProHorti Plus NPK 20-20-20. Zabieg w przypadku zaobserwowanych uszkodzeń mrozowych, zaleca się łączyć z preparatem ImPROver w dawce 1 l/ha.
3) Technologia nawożenia TIMAC
Na początku wegetacji dla lepszego startu i dalszego rozwoju oraz dla podniesienia mrozoodporności należy zasilić drzewa Fertileader Leos (jabłoń 3 l/ha, grusza 3-5 l/ha, rośliny jagodowe 3 l/ha). Początek wegetacji jest czasem na dostarczenie roślinom cynku-boru. W ten sposób możemy przygotowywać rośliny do okres kwitnienia. Fertileader Leos jest produktem, który dobrze wkomponowywane się w schemat wzmacniania pąków kwiatowych. Poza mikroelementami jak cynk i bor zawiera on wyselekcjonowane algi morskie. Kompleks SEACTIVE składa się z aminokwasów roślinnych poprawiających wchłanianie dostarczonych składników, w jego skład wchodzi również Izopentynadeniny, w celu przyspieszenia w roślinie przepływu składników pokarmowych. Fertiactyl Starter polecany jest głównie na start wegetacji zwłaszcza upraw uszkodzonych np. poprzez mróz, przymrozki lub susze.
TIMAC Agro rekomenduje stosowanie na starcie wegetacji rozwiązań doglebowych Physiomax 300 kg/ha i Sulfammo 23 Nprocess 200 kg/ha. Jeśli nie stosujemy wiosną wapna, możemy zastosować nawożenie NPK Eurofertil 33 Nprocess 350 kg/ha.
OCHRONA
Należy LUSTROWAĆ SADY i JAGODNIKI POD KĄTEM SZKODNIKÓW (tarczniki, mszyce, kwieciaki, wielkopąkowce, przędziorki i in.).
W początkowych okresach wegetacji zastosowanie mogą mieć także pyretroidy (uwaga na rejestrację). Ich działanie mimo często wąskich rejestracji, w praktyce jest totalne, toteż uzasadnione jest tylko w początkowym okresie wegetacji, kiedy to owady pożyteczne nie wykazują jeszcze dużej aktywności. Pyretroidy ograniczyć mogą mszyce, miodówki, kwieciaki, paciornicę, motyle dające początek gąsienicom zjadającym liście itp.
Rejestrację na te szkodniki mają także typowe insektycydy układowe, jednak brak odpowiednich temperatur i ilości tkanki roślinnej podpowiada, aby te preparaty stosować w późniejszym okresie.
JABŁOŃ
TARCZNIK – wzrasta zagrożenie tym szkodnikiem. Na obecnym etapie zabieg olejami (1-2%) częściowo zabezpieczy rośliny i ograniczy nieco presję szkodnika, a przy okazji ograniczy populację przędziorków. Zabiegów olejami nie należy wykonywać jeśli na najbliższe dni przewiduje się ryzyko występowania przymrozków.
GRUSZA
MIODÓWKI – obecnie (w następstwie zeszłego roku) występuje niebywała aktywność miodówki gruszowej plamistej. Miodówki zaczynają swoją aktywność już po kilku cieplejszych dniach. Obecnie w czasie lustracji sadów można zaobserwować nawet po kilkanaście dorosłych osobników na pojedynczych pędach. Wczesną wiosną stosowanie preparatów nieselektywnych pozwala na ograniczenia szkodnika przy małym wpływie na straty wśród populacji fauny pożytecznej. Pozwala to także na zastosowanie w sezonie rotacji insektycydów co w praktyce ogranicza możliwości uodparniania się miodówki na preparaty owadobójcze. Bardzo dobrym efektem w zwalczaniu tego szkodnika cechuje się produkt SILTAC EC polecane wczesną wiosną w stężeniu 0,2% (2 litry preparatu na 1000 litrów wody starcza na 2 ha sadu). Ważne jest aby cieczą dokładnie opryskać drzewa, ale aby ciecz stosunkowo szybko wyschła. Stosowanie SILTAC EC nie jest limitowane i nie nosi ryzyka uodparniania się szkodników ze względu na jego mechaniczno-fizyczne jego działanie. W fazie ulistnienia stężenie preparatu SILTAC EC obniżamy do 0,15% a przy stosowaniu łącznym z insektycydami stężenie możemy obniżyć do 0,1-0,12%.
JABŁOŃ, GRUSZA
Rozwój worków i zarodników workowych parcha chwilowo nie stanowi większego zagrożenia. Brać należy jednak pod uwagę nadchodzące ŚWIĘTA i spodziewane opady i większe uwilgotnienie liści. Spowoduje to szybsze dojrzewania zarodników. BEZWZGLĘDNIE w sadach ziarnkowych należy stosować zabezpieczanie ran w oparciu o preparaty miedziowe co będzie także zabezpieczeniem przed ewentualnym zagrożeniem ze strony parcha. Stosowanie nawozów miedziowych o identycznych substancjach aktywnych co środki ochrony roślin, nakazuje logiczne podejście do ochrony i nie dublowanie w jednym zabiegu fungicydów miedziowych i nawozów miedziowych. Nawozy miedziowe wykazują działanie fungistatyczne i są często oparte na analogicznych substancjach co zarejestrowane środki ochrony roślin. Łączenie nawozów miedziowych z fungicydami miedziowymi w fazie bezlistnej może stanowić mocniejszą ochronę, ale łączne stosowanie wspomnianych rozwiązań w późniejszym terminie może powodować przypalenie liści i kwiatów na skutek zbyt wysokich stężeń miedzi.
Stosowanie zabiegów nawozowych i ochroniarskich naprzemiennie pozwala na rozsądniejsze udokumentowanie ilości zabiegów w ewidencjach.
CZEREŚNIE, MORELE, WIŚNIE, BRZOSKWINIE, ŚLIWA
BRUNATNA ZGNILIZNA DRZEW PESTKOWYCH – na tym etapie polecamy stosowanie produktów miedziowych. W przypadku braku odpowiednich rejestracji, albo w przypadku ograniczeń etykietowych, należy pamiętać, że fungistatyczne nawozy miedziowe mogą stanowić ratunek.
KĘDZIERZAWOŚĆ LIŚCI BRZOSKWINI – grzyb na drzewach do tej pory niezabezpieczonych najprawdopodobniej częściowo już wrósł do pąków.: z racji niskich dawek rejestracyjnych skuteczność środków ochrony opartych na dodynie (Syllit, Carpene) może być niewystarczająca. Można się jeszcze wesprzeć podnosząc dawkę miedziowych środków ochrony roślin nawozami miedziowymi (Magic Miedź, Miedź Extra). Późno-jesienne stosowanie miedziowych defoliacji niemal całkowicie zapobiega problemowi tej choroby.
PORZECZKA CZARNA, TRUSKAWKI
Mimo, IŻ WIDOCZNE SĄ OBJAWY WYSTĘPOWANIA WIELKOPĄKOWCA PORZECZKOWEGO, nie jest to jednak jeszcze ten okres w którym byłoby uzasadnione stosowanie walki z tym szkodnikiem. Na obecnym etapie mogą mieć jeszcze zastosowanie preparaty oparte na olejach parafinowych, ale aby wyeliminować fitotoksyczność, nie należy ich stosować w okresach występowania przymrozków. Preparaty te zwalczają także przędziorki. W okresie niepewnym temperaturowo, zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest stosowanie preparatu SILTAC EC. Działa on bardzo szybko, ale należy pamiętać, aby nie stosować nadmiernej ilości cieczy roboczej, bo preparat działa tym lepiej im dobrze rozprowadzona ciecz po całej roślinie szybciej wyschnie. Zalecane stężenie preparatu SILTAC EC wynosi 0,2% czyli 2 litry/ 1000 cieczy roboczej co powinno wystarczyć na 2-3 ha porzeczki czarnej lub 2 ha truskawek.
Wsparciem w ochronie mogą być także produkty nawozowe np. SIARKA PRO 80 WG lub PENNTHIOL z UPL w dawce 4-6 kg/ha stosowana przemiennie lub łącznie z MAGIC MIEDŹ / MIEDŹ EXTRA 50 WP 1,5 kg/ha. Produkty siarkowe ograniczają przędziorki, roztocza i wielkopąkowce a z chorób głównie amerykańskiego mączniaka, natomiast produkty miedziowe opadziny liści i rdzę. Należy unikać opryskiwania miedzią i siarką (a zwłaszcza siarką) upraw w okresie słonecznej i upalnej pogody ze względu na możliwość poparzenia liści roślin. Ewentualne stosowanie tych produktów przy wspomnianych warunkach powinno wiązać się ze zmniejszeniem dawek produktów.
Zabiegi miedziowe można połączyć np. ze stosowaniem pyretroidów.
Zabiegi miedziowe można łączyć z zabiegami siarkowymi.
Zabiegów siarkowych nie łączymy z pyretroidami.
TRUSKAWKI, BORÓWKI, MALINY
Ograniczanie występowania opuchlaków – Otior Stop 100g/ha (przez podlewanie w tym także fertygacja co 4 tygodnie).
Ograniczanie występowania nicieni i opuchlaków – Nicienie Stop / Nematado biocontrol 1kg/ha (w przypadku dużej presji zabieg powtarzać co kilka miesięcy).
HERBICYDY – ZABIEGI CHWASTOBÓJCZE
Na wielu plantacjach pokazały się już kwitnące chwasty. Zabiegi zwalczające należy wykonywać po oblocie pszczół
TRUSKAWKI AGREST, MALINY, PORZECZKA CZARNA, PORZECZKA CZERWONA
Rozwiązaniem doglebowym na ten okres mogą być:
- Stomp Aqua 455 SC – najlepiej na czystą od chwastów i płaską glebę. Dokładność pokrycia gleby ma znaczenie dla skuteczności zabiegu. Nie należy tego herbicydu mieszać z glebą. Dawki 2,5-3,5 l/ha w zależności od uprawy: malina i jeżyna 3 l/ha, porzeczki i agrest 3,5 l/ha,
- Cegorian Extra 120 EC - Zwalczanie traw w uprawie truskawek, malin, jeżyn, aroni, borówki, porzeczek, agrestu, żurawiny. Dawka 0,8 l/ha przy tradycyjnie, a zwalczanie perzu 2 l/ha.
GRUSZA, CZEREŚNIE, MORELE, WIŚNIE, BRZOSKWINIE, ŚLIWA, ORZECH WŁOSKI, LESZCZYNA
Stomp Aqua 455 SC - możliwość wykorzystania doglebowego rozwiązania w dawce 3,5 l/ha. Istnieje możliwość zastosowania dawek dzielonych dwukrotnie po 1,75 l/ha. W niektórych uprawach termin wiosenny określany jest na: od fazy białego/różowego pąka.
JABŁOŃ
Możliwość wykorzystania doglebowego rozwiązania w postaci Diflanil 500 SC w dawce 0,6 l/ha.
JABŁOŃ, GRUSZA
W przypadku szybkiego rozwoju chwastów, warto jeszcze przed kwitnieniem wykonać zabieg herbicydowy belką herbicydową w rzędach drzew w oparciu o zarejestrowane rozwiązania oparte o glifosat jak Gallup czy Agrosar (uwaga – etykieta: gatunki i terminy). Zabieg można połączyć z produktami opartymi o MCPA (Chwastox itp.).
Można także korzystać z rozwiązań gotowych: Orkan 350 SL 5-8 l/ha stanowiący gotową mieszaninę glifisatu i MCPA. Z uwagi na oprysk tylko rzędów w praktyce dawka 3-4 l/ha sadu bywa wystarczająca przy początkowych fazach rozwojowych chwastów.
Krzysztof Gasparski
PROCAM Polska Sp. z o.o.
E-mail: krzysztof.gasparski@procam.com.pl
