Wegetacja w roku 2024 sprawiła sporą niespodziankę. Przyśpieszenie wegetacji doprowadziło do przyśpieszenia zbiorów o 2-3 tygodnie względem lat poprzednich. W komunikacie poruszamy następujące zagadnienia: ✅ Zabiegi przedzbiorcze poprawiające pozbiorczą jakość owoców jagodowych. ✅ Występowanie szkodników i zalecenia związane z ich zwalczaniem. ✅ Zagrożenia ze strony chorób patogenicznych i fizjologicznych. ✅ Nawożenie doglebowe i dolistne jagodników.
Komunikat Jagodowy PROCAM 11 z 06.08.2024
MALINY: W okresie zbiorów nawożenie koncentruje się na podawaniu wapnia celem poprawy parametru jędrności owoców, oraz w kierunku przedłużenia trwałości pozbiorczej owoców. Polecamy pozakorzeniowe nawożenie wapniowe w okresie przedzbiorczym i w okresie zbiorczym. Bardzo dobrymi rozwiązaniami są np.:
- ADOB Ca IDHA 1-1,5 kg/ha (bezpieczny chelat o rekordowej przyswajalności wapnia, produkt nie zawiera azotu, jest bardzo łatwo mieszalny z większością pestycydów i nawozów);
- ProHorti mrówCa 2,5-3 l/ha (produkt wapniowy na bazie mrówczanu wapnia, wykazujący działanie bakteriostatyczne);
- ProHorti SilCa oraz SmartSil 1,5 kg/ha (w obu produktach występuje krzem i wapń, stosowanie takich produktów wzmacnia jędrność także skórki, co ma niebagatelny wpływ na trwałość w czasie zbioru, trwałość owoców w transporcie i w czasie ekspozycji ich na półkach w sklepie);
- NHCaDelta oraz ProHorti AlfaPower 5 l/ha (głównie azot i wapń, poprawa wzrostu wielkości owocu, polecany do stosowania tak dolistnie jak i do fertygacji);
- ProHorti PASP Ca 5kg/ha (azot i wapń + mikroelementy, z czynnikiem chelatującym PASP zwiększającym efekt wchłaniania wapnia, zalecany szczególnie w trudnych warunkach pogodowych ze względu na łatwość jego wchłaniania przez rośliny);
- ProHorti CaPMaN 4-6 l/ha (innowacyjnie połączony wapń i fosfor w jednym, polecany w okresie podziałów komórkowych początkowej fazy rozwoju owoców. Produkt posiada cechy zakwaszające ciecz roboczą, przedłużając tym samym trwałość mieszaniny zbiornikowej z fungicydami).
W przypadku posiadania linii fertygacyjnych warto oprócz dolistnego stosowania wyżej wymienionych nawozów wapniowych, stosować doglebowo nawozami NPK dedykowane do fertygacji np. ProFerti.
Maliny letnie po zbiorach regenerujemy poprzez nawożenie dolistne NPK np. ProHorti Plus NPK 20:20:204-5 kg/ha lub zamiennie miaszaniną Mocznik 5 kg/ha + ProHorti Plus ZnB 3-4kg/ha. Fertygacyjnie możemy wykorzystać nawóz ProFerti Plus 4:40:13 lub ProFerti Plus 9:10:36 w stężeniu 0,1% przemiennie z saletrą wapniową. W przypadku fertygacji pozbiorczo polecany jest ProFerti Plus 17:17:17
W przypadku malin, zwłaszcza w tunelach foliowych, narasta problem z przędziorkami i innymi roztoczami. Maliny jesienne ciągle kwitną i trudno jest dobrać i stosować preparaty owadobójcze.
Należy dalej LUSTROWAĆ MALINY POD KĄTEM WYSTĘPOWANIA SZKODNIKÓW.
PSZCZOŁY BARDZO CHĘTNIE ODWIEDZAJĄ KWITNĄCE MALINY. Należy unikać zabiegów insektycydowych w okresie kwitnienia, a jeśli jest to konieczne, wykonywać je poza oblotem pszczół z uwzględnieniem okresów prewencji.
Przędziorki i szpeciele (przebarwiacz malinowy). W przypadku stwierdzenia, polecamy zabieg zwalczający stosując zazwyczaj w okresie przed kwitnieniem np:
- Siltac EC lub K-Pak (0,12-0,15 %) – BRAK PREWENCJI. Karencja ograniczona do kilku godzin od czasu wyschnięcia preparatu. Warto rozwiązanie stosować częściej w niskich stężeniach 0,1% lub jeszcze niżej z uwagi na przeciwdziałanie odbudowania się populacji szkodników.
- Milbeknock 10 EC 1,25 l/ha wyróżnia to, że zwalcza wszystkie stadia rozwojowe roztoczy.
Na plantacji malin można zaobserwować także inne szkodniki, np. kwieciaki, zwójki, mszyce, chrabąszcze, pryszczarki, a nawet przezierniki. W przypadku ekonomicznego uzasadnienia do zwalczania jednego z wymienionych szkodników, zapewniamy sobie zazwyczaj uboczne zwalczanie pozostałych szkodników. Uniwersalnym rozwiązaniem może być produkt zawierający acetamipryd (np. Mospilan).
CHOROBY - W okresie kwitnienia malin występuje wysoka presja chorób zwłaszcza w okresie ciepłych nocy, w czasie rosy i opadów. Z tego powodu należy dobierać produkty uwzględniając okresy karencji, czyli okres od zastosowania środka ochrony do momentu zbioru.
Ciekawym rozwiązaniem przeciwko szarej pleśni, mączniakowi i moniliozie jest Plantivax 1 l/ha. Produkt można stosować do 20 razy w sezonie co minimum 10 dni od zbiorów do spoczynku malin. Produkt jest niemal bezkarencyjny, bo owoce można zbierać już w kolejnym dniu.
SZARA PLEŚŃ:
- Scala 2 l/ha (karencja 3 dni),
- Signum 33 WG 1,8 kg/ha (karencja 3 dni),
- Switch 62,5 WG 1kg/ha (karencja 7 dni),
- Luna sensation 500 SC 0,6-0,8 l/ha (karencja 7 dni).
Zamieranie pędów malin jesiennych, w dużej mierze związanych z szarą pleśnią: – przed kwitnieniem Zato 50 WG 0,2kg/ha lub Signum 33 WG 1,8kg/ha lub Luna Experience 400 SC 0,6 l/ha lub Luna Sensation 500 SC 0,6-0,8 l/ha.
Rdza malin ograniczana jest głównie przy okazji walki z zamieraniem pędów malin i szarą pleśnią. Dodatkowo silnym produktem do walki z tym patogenem jest Scorpion 325 SC 1 l/ha.
PORZECZKA CZARNA i CZERWONA
Plantacje porzeczek dla jednych producentów w tym sezonie były wspaniałą inwestycją, a dla innych porażką biznesową ze względu na straty przymrozkowe. Po nieekonomicznym roku plantacje niestety często pozostają bez wsparcia, a taka sytuacja prowadzi do degradacji plantacji.
Plantacje wyglądają bardzo różnie. Jedni likwidują zdawać by się mogło piękne plantacje, a inni utrzymują plantacje w stopniu minimalnego nawożenia i ochrony licząc na poprawę warunków ekonomicznych. Należy podjąć decyzję, czy plantacja będzie likwidowana, czy też pozostaje na kolejne lata. W przypadku decyzji pozostawienia plantacji, PROCAM indywidualnie podpowiada, jakie zabiegi na konkretnych plantacjach są konieczne, a jakie można ograniczyć. W przypadku wystąpienia opadów koniecznym jest kontynuowanie ochrony.
PO ZBIORACH:
PRZĘDZIORKI, MSZYCE - SILTAC EC lub K-Pak 0,15% (np. 0,75 l/500 l/1 ha wody).
PRZEZIERNIK PORZECZKOWY I PRYSZCZAREK PĘDOWY – PO ZBIORACH I PO WYCIĘCIU USZKODZONYCH PĘDÓW plantację należy zabezpieczyć – BRAK OFICJALNYCH REJESTRACJI.
Po zbiorze w przypadku większych problemów warto sięgnąć do typowych fungicydów, jednak rejestracja w tym zakresie jest uboga. Wsparciem w ochronie mogą być produkty nawozowe np. SIARKA PRO 4-6 kg/ha stosowane przemiennie z MIEDŹ EXTRA 380 SC 1,5 l/ha. Produkty siarkowe będą ograniczać populację przędziorków i wielkopąkowca, a z chorób głównie amerykańskiego mączniaka, natomiast produkty miedziowe ograniczają wiele innych chorób. Produkty prawidłowo nawożone na tym etapie nie potrzebują wsparcia ochroniarskiego przed chorobami. Należy unikać stosowania tych rozwiązań podczas gdy liście są mokre, a także należy unikać opryskiwania miedzią i siarką (a zwłaszcza siarką) upraw w okresie słonecznej i upalnej pogody ze względu na możliwość poparzenia liści roślin. Rozwiązaniem fitosanitarnym mogą być także wodorowęglan potasu VitiProtect lub węglan potasu w stężeniu 1%.
NAWOŻENIE: Po zbiorach wskazane jest pozbiorcze nawożenie porzeczek celem odbudowania potencjału plonotwórczego porzeczek na rok kolejny. Zmęczone krzewy, pozbawione w dużej części liści na skutek zbioru i żerowania szkodników, mają ograniczone możliwości fotosystetyczne, dlatego wzmocnienie ich gotowymi składnikami daje dobry skutek dokarmienia wyrastających nowych pędów i wzmocnienia pędów starszych.
Wskazane jest nawożenie dolistne NPK np. ProHorti Plus NPK 20:20:20 4-5 kg/ha lub Mocznik (bez inhibitora) 5 kg/ha w połączeniu z ProHorti Plus ZnB 3-4kg/ha.
Przy stosowanych zabiegach chemicznych warto rozważyć zastosowanie w przypadku insektycydów, zamiast typowego zwilżacza, nawozu NaturalCrop SL 1-1,5 l/ha, który oprócz cech zwilżenia i rozprowadzenia środka ochrony, wpłynie na ich dokarmienia.
Natomiast przy wykonywaniu pozbiorczych zabiegów grzybobójczych,warto rozważyć ich łączne stosowanie z roślinnymi preparatami aminokwasowymi np. ProHorti Amino 1-1,5 l/ha.
W celu wzmocnienia krzewów po plonowaniu i odbudowaniu potencjału pąków najpóźniej na tym etapie polecamy około 30 kg czystego azotu/ha albo w czystej postaci, albo w postaci nawozu azotowo potasowego np. Potash Plus lub YaraMila NK lub w postaci bezchlorkowych nawozów wieloskładnikowych np. Elixir Supreme 12-12-17 lub AgroMaster 10-11-21 lub ProHorti Complex 9-8-18 w dawce 250-300 kg/ha.
Sięgając po nawożenie doglebowe warto rozważyć, czy nie bardziej ekonomicznie wyjdzie, sięgając po produkty bakteryjne AzotoPower i FosfoPower. Preparaty stosuje się w niewielkich dawkach, bo tylko po 100g/ha, ale zastosowane na wilgotną glebę, lub z dużą ilością wody, albo jeszcze lepiej w czasie mżawki lub po deszczu, są w stanie spowodować szybkie namnożenie się zawartych w produktach bakterii i dostarczenie azotu z powietrza, a także uwolnienie trudno dostępnych form fosforu z gleby. Warto pamiętać, że efektywność tych bakterii jest największa na glebach we właściwej kulturze o pH 6-7.
TRUSKAWKI.
Plantacje truskawek także wyglądają bardzo różnie. Jedni likwidują jeszcze młode plantacje by zastąpić je jeszcze lepszymi odmianami. Inni utrzymują plantacje w stopniu minimalnego nawożenia i ochrony by wykorzystać ich potencjał. Należy podjąć decyzję, czy plantacja będzie likwidowana, czy też pozostaje na kolejne lata. W przypadku decyzji pozostawienia plantacji, PROCAM indywidualnie podpowiada, jakie zabiegi na konkretnych plantacjach są konieczne, a jakie można ograniczyć.
W przypadku późnych jeszcze owocujących odmian (np. odmiany powtarzające lub sterowane sadzenie sadzonek FRIGO na późny zbiór), z uwagi na wysoką wilgotność w nocy koniecznym jest kontynuowanie silnej ochrony.
Ciekawym rozwiązaniem przeciwko szarej pleśni, mączniakowi, prawdziwemu, białej i czerwonej plamistości liści jest laminaryna czyli np. Plantivax 1 l/ha. Produkt można stosować do 7 razy w sezonie co 7-10 dni w okresie od początku kwitnienia do spoczynku truskawek. Produkt jest niemal bezkarencyjny, bo owoce można zbierać już w kolejnym dniu.
Innymi rozwiązaniami są np.: Signum 1,8kg/ha (3 dni karencji), Luna Sensation 0,8 l/ha (3 dni karencji),Switch 0,8 kg/ha (3 dni karencji), Kenja 1,2 l/ha (1 dzień karencji), Dagonis 0,6 l/ha (1 dzień karencji - mączniak).
W okresach opadów wsparciem są także preparaty biologiczne Zumba Plant lub Baktotarcza S / GardH 1kg/ha nie posiadające okresu karencji. Zabiegi tymi produktami biologicznymi mogą być wykonywane np. naprzemiennie, także na mokry liść, a nawet podczas lekkiej mżawki.
Truskawki po zbiorze warto skosić jeśli mają pozostać na owocowanie na kolejny rok. Zatem po okresie owocowania podejmujemy decyzję, co do celowości pozostawienia plantacji na rok kolejny. W przypadku decyzji pozytywnej, należy zadbać o jak najszybsze wzmocnienie roślin i odbudowanie potencjału plonotwórczego na rok kolejny. W okresie bezpośrednio pozbiorczym, wiele osób kosi swoje plantacje co daje ładny i zdrowy przyrost młodych liści. Nie wszędzie jest to możliwe z powodu zagonów, nawadniania, osłon, i in. przeszkód. Plantacje skoszone jest łatwiej nawozić, a także ochronić przed chorobami i szkodnikami. Należy pilnować, aby zabiegi ochroniarskie stosować sukcesywnie na odrastające liście będące bardziej wrażliwe na presję chorób i szkodników. Na tym etapie będzie łatwo zwalczać roztocza truskawkowca i przędziorki.
Przędziorek chmielowiec i roztocz truskawkowiec. W razie przekroczenia progów szkodliwości wykonać od jednego do kilku zabiegów w zależności od wyboru stosowanego preparatu. Bez ograniczeń można stosować Siltac EC 0,15-0,2 % lub jako alternatywa produkt K-PAK 0,15-0,2%.
Abamektyna z rejestracją na przędziorka chmielowca 1,2 l/ha (karencja 3 dni), ale zwalczająca ubocznie także roztocza truskawkowca i wciornastki w uprawach szklarniowych z odizolowanym podłożem. Przykładem jest Grot 18 EC – jest on środkiem owadobójczym i przędziorkobójczym w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej o działaniu kontaktowym i żołądkowym, przeznaczonym do zwalczania owadów szkodliwych w uprawie, truskawki. Środek dopuszczony do stosowania wyłącznie w szklarniach o trwałej konstrukcji, odizolowanej od podłoża. Środek przeznaczony do stosowania przy użyciu opryskiwaczy szklarniowych i ręcznych.
W przypadku pozbiorczych zabiegów przeciw opuchlakom stosuje się rozwiązanie oparte na acetamiprydzie (Mospilan) w zwiększonej dawce 0,3 kg/ha.
Ciekawym rozwiązaniem jest również kilkukrotna aplikacja doglebowa produktu Otior Stop w dawce 100 g/ha. Produkt ogranicza presję opuchlaków i pędraków, a jednocześnie poprawia w regeneracji uszkodzeń systemu korzeniowego. Podobne działanie wykazuje produkt Nicienie Stop 1kg/ha który z racji wyższych dawek dedykowany jest do zwalczania nicieni, ale ogranicza także opuchlaki i pędraki.
Czystość liści od chorób zapewniają np. preparaty oparte na laminarynie jak np. Plantivax 1 l/ha chroniące od większości zagrożeń chorobotwórczych w uprawie truskawek, m.in. mączniak, szara pleśń, biała plamistość liści i czerwona plamistość liści truskawek. Pomocne w ochronie poza okresem upałów są produkty nawożeniowe np. SIARKA PRO w dawce 4-6 kg/ha stosowane przemiennie lub łącznie np. z MIEDŹ EXTRA 50 WP 1,5 kg/ha lub MIEDŹ EXTRA 380 SC 1,5 l/ha. Miedziowe produkty nawozowe prawidłowo na tym etapie stosowane, są wystarczające do zabezpieczenia roślin i zazwyczaj (przy niskiej presji chorób), nie potrzebują wsparcia ochroniarskiego do walki z chorobami. Należy unikać stosowania tych rozwiązań podczas upałów i podczas gdy liście są mokre! W przypadku problemów z mączniakiem prawdziwym truskawki, oprócz wspomnianych preparatów siarkowych, laminaryny (Plantivax) i preparatu Dagonis,przydatny może być Talius Sad 375ml/ha.
W przypadku chorób odglebowych pozostaje jedynie wpływać na zmianę proporcji w udziale życia biologicznego gleby na rzecz cennych drobnoustro glebowych np. poprzez stosowanie dolistne lub poprzez systemy nawodnieniowe produktu Bio-Gen Rewital 1 l/ha, który przyśpiesza rozkład porażonych chorobami roślin i słomy redukując tym samym presję chorób w roku przyszłym, a także dostarczając glebie nowe zasoby bakterii wpływających na zdrowotność gleby.
Po zbiorach i skoszeniu plantacji, warto także zasilać truskawki doglebowo i dolistnie. W przypadku zasilania doglebowego mogą mieć zastosowanie bezchlorkowe nawozy wieloskładnikowe np. 100-200 kg/ha Elixir Supreme 12:12:17 lub AgroMaster 10-11-21 lub ProHorti Complex 9-8-18 lub Belfrutto Complex 10-5-15 lub Eurofertil 33 N Proces w dawce 250-300 kg/ha. W przypadku koszenia liści i dużej ilości rozkładającej się słomy, nawożenie azotowe powinno być dodatkowo wzmocnione. W przypadku nawożenia dolistnego preferuje się początkowo składy wyrównane ProHorti Plus NPK 20:20:20 3-5 kg/ha, przemiennie z NHCa Delta 5 l/ha. Zamiennie można wykorzystać miaszaninę: Mocznik 5 kg/ha + ProHorti Plus ZnB 3-4 kg/ha. Zadziałać można także fertygacyjnie poprzez wykorzystywanie nawozu ProFerti Plus 17-17-17 0,1% lub PASP Ca 5 kg/ha lub NHCaDelta 5 l/ha
W przypadku truskawek w okresie pozbiorczym, walka z chorobami i szkodnikami jest o tyle łatwiejsza, że nie są tutaj kłopotem okresy karencji i normy pozostałości.
DROSOPHILA SUZUKII - Muszka Plamoskrzydła.
Wzmagamy czujność w zakresie drosophili – konieczny monitoring.
Możliwości zwalczania muszki plamoskrzydłej:
- Benewia 100 OD 0,75 l/ha zarejestrowana jest w truskawkach (1 dzień karencji).
- Affirm 095 SG 1,5 kg/ha ma rejestrację w: truskawkach, malinach, jeżynach, porzeczkach, agreście, borówkach i winogronach.
- Deka 2,5 EC 0,5 l/ha w truskawkach (7 dni karencji).
- Decis Mega 50 EW 0,25 l/ha w truskawkach (3 dni karencji), a także w malinach i jeżynach (7 dni karencji).
- SpinTor 240 SC max 0,4 l/ha (3 dni karencji) w borówce, truskawkach, agreście, malinach, jeżynie i porzeczkach.
NAWOŻENIE DOGLEBOWE WAPNIEM Właściwe pH gleby decyduje o właściwym pobieraniu składników pokarmowych. Rokrocznie podawane dobre wapno w niewielkich ilościach zapewni występowanie w glebie łatwo dostępnych i przyswajalnych przez roślinę kationów wapnia. Z tego powodu polecamy, aby każdego roku jesienią (ewentualnie bardzo wczesną wiosną) stosować około 400 kg nawozu CalHumus lub Atri-Gran. CalHumus jest historycznie młodszą formą wapnia węglanowego (kreda jeziorna) i z dodatkiem węgla organicznego oraz kwasów próchnicznych – im młodsze są pokłady kredy tym ich rozpuszczalność uznawana jest za lepszą. W okresie pozbiorczym należy zachować odstęp pomiędzy nawożeniem wapniowym a nawożeniem NPK. Jeśli w bliskim okresie będzie stosowanie nawożenie fosforowe, albo nawożenie obornikiem, albo nawożenie nawozem wieloskładnikowym NPK, to należy zaplanować przerwę, lub nawóz wymieszać z glebą przed aplikacją kolejnego nawozu.
Krzysztof Gasparski, PROCAM Polska Sp. z o.o., E-mail: krzysztof.gasparski@procam.com.pl